Aspir Yetiştiriciliği

Yazdır PDF

ASPİR YETİŞTİRİCİLİĞİ

ASPİR SUNUSU İÇİN TIKLAYINIZ

Kuraklığa çok dayanıklı bir bitki olan Aspir ortalama 140-160 gün arasında yetişebilen tek yıllık bir bitkidir. Genellikle 80-120 cm arasında boylanan, 2.5-3 m derinliğe inen kazık kok sistemine sahiptir. Dikenli ve dikensiz formları vardır. Sarı, beyaz, krem, kırmızı ve turuncu gibi değişik renklerde çiçeklere sahip beyaz tohumlu bir bitkidir. Çiçekleri (petal) gıda ve kumaş. boyası olarak kullanılabilir. Genel olarak tohumundaki yağ oranı % 28-35 arasında değişim gösterir. Küspesi hayvan yemi olarak kullanılmaktadır.

TARIMI

Aspirin köklerinin çok derinlere gitmesinden dolayı kuraklığa dayanıklı olmasının yanında diğer bitkilere göre toprağın daha alt katmanlarındaki bitki besin elementlerinden de yararlanabilmektedir.

Aspir tarımında en önemli avantaj, buğday-arpa tarımında toprak hazırlığından, ürünün depoya alınmasına kadar geçen sürede kullanılan bütün alet ekipmanların bu bitkinin tarımında da kullanılabilmesidir.

TOPRAK HAZIRLIG1

Toprak bakımından secici olmasa da, derin profilli, verimli, tınlı, drenaj problemi olmayan ve su tutma kapasitesi yüksek, pH nötr veya nötre yakın (pH 5-7) olan topraklar, aspir tarımı için idealdir.

Ekilecek tarla anız ise, sonbahar veya erken ilkbaharda 15-20 cm derinliğinde sürülmelidir. Ekimden hemen önce tarlaya diskaro-tırmık veya kazayağı-tırmık ile ikinci işleme yapılmalıdır. Böylece, tarla bahar aylarında çıkacak olan yabancı otlarda temizlenmiş olacaktır. Tuzlu topraklar fusarium kok çürüklüğüne sebep olur.

GÜBRELEME

Aspir bitkisinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin başında   Azot   gelmektedir.   Azot,   özellikle   bitki

başına tabla sayısını artırarak, verim üzerinde önemli bir etki yapmaktadır. Bu bitkinin Fosfor ihtiyacı orta düzeydedir. Ancak, bitkinin ilk gelişme döneminin hızlı olması, bitkinin yabancı otlarla rekabetini artırdığı için, ekim öncesi veya ekimle beraber Fosfor uygulaması gerekmektedir. Toprak koşullarına göre değişmekle beraber, genel olarak kuru şartlarda 4-6 kg/da Fosfor (saf) ve 5-8 kg/da Azot tavsiye edilmektedir. Sulu şartlarda tarımın yapılması halinde, 6-8 kg/da fosfor (saf), 10-15 kg/ da Azot uygulanmalıdır. Bu şartlarda Fosforlu gübrenin tamamı ve Azotlu gübrenin yarısı ekim ile birlikte, diğer yarısı ise sapa kalkma dönemindeki sulamadan önce verilmelidir.

EKiM ZAMANI

Aspir, yazlık bir bitki olduğundan, ilkbaharda ekilmelidir. Ancak, kışları fazla soğuk olmayan ılıman bölgelerde kışlık olarak ekilmesi mümkündür. Bitki, ilk gelişme döneminde soğuğa dayanıklı olduğu için, yazlık ekimlerde, erken ilkbaharda ekim yüksek verim sağlamaktadır. Orta Anadolu Bölgesinde ekim tercihen 15 Mart' tan sonra yapılmalıdır. Geç ekimlerde dallanma azalmakta, verim ve tanedeki yağ oranı düşmektedir. Bu nedenle, ekimlerin zamanında ve uygun şekilde yapılması çok önemlidir. Ayanca, Marmara, Ege, Akdeniz ve ılıman geçit bölgelerinde ekimler daha erken tarihlere alınabilir.

EKİM

Aspir ekimi mibzerle yapılmalıdır. Sulu koşullarda yapılacak ekimde, pnomatik ekim makinesi kullanılarak, sıra arası mesafenin 45 cm, sıra üzeri, mesafenin ise 8-10 cm olması tavsiye edilir. Kuru koşullarda yapılacak ekimde ise, hububat mibzeri kullanılarak, ekici ayaklardan biri kapalı, bir açık olmak suretiyle, 28-30 cm sıra arası ve 5-6 cm sıra üzeri mesafelerle ekim tavsiye edilir.

Ekim normu sulu koşullarda 1,5 kg/da,

kuru koşullarda ise 3 kg/ da1 dir.

Ekim derinliği, toprağın tav durumuna göre 3-5 cm arasında değişir. Ekimde hiçbir zaman 5 cm' den daha derine tohum bırakılmamalıdır.

Aspir tohumlarının çimlenebilmesi için minimum toprak sıcaklığı, 4-5 °C dir. Bu sıcaklıkta bitki çıkışı 30 günden fazla sürer. Toprak sıcaklığı 12 °C olduğunda, bitkilerin çıkışı 10-12 günde tamamlanır. Ekimde toprak sıcaklığının 20 °C olduğu zaman çıkış. 1 hafta sürmektedir. Bitkiler toprak yüzeyine çıktıktan sonra, erken donemde büyüme ve gelişme oldukça yavaştır. Genç bitkiler 15-25 günlük bir sureyi rozet ^eklinde geçtirler. Bu donemde genç bitkiler -7 °C kadar soğuklara dayanıklıdır. Rozet döneminden sonra sapa kalkmaya başlarlar. Bu danemden itibaren meydana gelebilecek herhangi bir aşırı soğuk don olayı (-4 -5 °C) bitkiye büyük ölçüde zarar verebilir. Çiçek tomurcuklan oluştuktan sonra ise 0 °C nin altındaki sıcaklar çiçek ve tane verimini olumsuz yönde etkiler. Bunun yanında aşırı sıcaklara da oldukça dayanıklıdırlar.

YABANCIOT KONTROLU

Aspir bitkisi, gelişmenin ilk döneminde (rozet devresinde) yabancı otlarla mücadele edemez. Bu donemde uygulanacak çapalama iyi sonuç verir. Ançak gelişmenin ilk döneminde bitkiyi yabancı otlarla rekabete sokmamak için, ekimden önce tarlanın bir herbisit (ot ilaci) ile ilaçlanması veya çıkış öncesinde tarla yüzeyine uygulanması gerekir.Bu durumda çapa yapılmasına ihtiyaç duyulmamaktadır.

Kullanılacak herbisitlerde yer alacak etken maddelerden birkaçı şunlardır: Trifluralin, Metolachlor, EPTC, Barban, Profluralin ve Paraquat. Bunlardan, Metolachlor hem ekim öncesi toprağa karıştırılarak, hem de ekimden sonra, çıkıştan önce toprak yüzeyine uygulanabilir. Diğerleri ise ekimden önce sadece toprağa karıştırılarak uygulanır.

SULAMA

Kurağa dayanıklı bitki olmasının yanında, kritik dönemlerinde sulama yapılması verimi artıracaktır. Aspirde tane verimi açısından en kritik dönemler, sapa kalkma donemi ve çiçeklenme öncesi dönemlerdir. Bu dönemlerde yapılacak sulamalar, verimi çok önemli düzeyde artıracaktır. Sulama yapılacaksa, kuraklık belirtileri olan kuraklık alt yapraklarının renk değiştirerek, kahverengiye dönüşmesinden önce sulama yapılması gerekir. Sulama yapılırken dikkat edilecek önemli bir nokta ise, sulama suyunun hiçbir zaman tarla yüzeyinde uzun sure göllenmemesine dikkat edilmesidir. Bu durum bazı kök hastalıklarına ortam hazırlar.

HASAT

Aspir, ekimden sonra Orta Anadolu koşullarında 140-160 günde olgunlaşır. Bu devrede taç yapraklar tamamen kurur, taneler beyazlaşır ve yapraklar da tamamen san-kahverengi renge dönüşür. Bu donemde tohumdaki nem oranı %10' un altma düşer. Ekim tarihi ve iklime göre değişmekle beraber, hasat sonu Temmuz sonu ve Ağustos ayı içerisinde gerçekleşir. Hasat-harman biçerdöverle yapılır. Ancak, makine ayarlarının uygun bir şekilde yapılması gereklidir. Sadece bator-kontrabator ayarlan yapılarak hasat gerçekleştirilebilir.

Ayrıca hasat mevsimi itibariyle, genellikle buğday hasadından sonra aspir hasat donemi başladığı için, biçerdöverler boşa çıkmakta, bu nedenle hasat kolaylığı oluşmaktadır

.

TESCİLLİ ÇEŞİTLERIMİZ

DINÇER

Bitki boyu 90-110 cm civarındadır. Çiçek rengi turuncu, tane rengi ise beyazdır. Orta dikenli bir yapıya sahip olan çeşidin bin tane ağırlığı 45-49 g, kabuk oranı %46, protein oranı, %14, yağ oranı ise %28-32 dir. Çeşidin verimi, kuru koşullarda 100-250 kg/da, sulu koşullarda ise 350-400 kg/da dır. Yağındaki oleik asit miktarı %14.2, linoleik asit miktarı ise %73.2 dir.

REMZİBEY

Bitki boyu 60-80 cm civarındadır. Çiçek rengi sari, tane rengi ise beyazdır. Dikenli bir yapıya sahip olan geşidin bintane ağırlığı, 46-50 g, kabuk oranı %40, protein oranı %14, yağ oranı ise %32-35 dir. Çeşidin verimi, kuru koşullarda 100-200 kg/da, sulu koşullarda ise 300-400 gk/da dir. Yağındaki oleik asit miktarı %69.5, linoleik asit miktarı %21.4 tür.

 

 

Dursun KULAKSİZ

Ziraat Mühendisi

Ziyaretçi İstatistikleri

Bugün105
Dün797
Bu Hafta105
Bu Ay18897
Toplam Ziyaretçi Sayısı536119

Currently are 14 guests online

İletişim Bilgileri

T.C Amasya Valiliği İl  Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

* Address: Kirazlıdere Mah. Tarım Sok.

* Tel: 0 358 218 2990-91

* Email: bilgi@amasyatarim.gov.tr

* Website: www.amasyatarim.gov.tr

malatya oto kiralama kayan yazı led grafik led ekran grafik led ekran palet streç fotograf kağıdı bitmeyen kartus tokat oto kiralama led aydınlatma led ampül apple inşaat